حافظ / غزلیات حافظ / معنی کامل و تفسیر فال حافظ » صفحه 61

غزل شماره 61

فال حافظ

صبا اگر گذری افتدت به کشور دوست

بیار نفحه‌ای از گیسوی معنبر دوست

به جان او که به شکرانه جان برافشانم

اگر به سوی من آری پیامی از بر دوست

و گر چنان که در آن حضرتت نباشد بار

برای دیده بیاور غباری از در دوست

من گدا و تمنای وصل او هیهات

مگر به خواب ببینم خیال منظر دوست

دل صنوبریم همچو بید لرزان است

ز حسرت قد و بالای چون صنوبر دوست

اگر چه دوست به چیزی نمی‌خرد ما را

به عالمی نفروشیم مویی از سر دوست

چه باشد ار شود از بند غم دلش آزاد

چو هست حافظ مسکین غلام و چاکر دوست

معنی‌ بیت های‌ غزل‌ حافظ

معنی‌ بیت های‌ غزل‌ حافظ

بیت‌ 1: ای باد صبا، اگر از سرزمین پار گذر کردی از گیسوی خوشبوی و عنبرین او، بوی خوشی بیاور.

بیت 2: قسم به جان دوست که اگر پیغامی از او برایم بیاوری، برای شکرانه، جان خود را نثار میکنم.

بیت 3: (ای باد صبا) اگر هم اجازه ورود به آن درگاه را نیافتی برای چشمان من، غباری از در او بیاور.

بیت 4: من فقیر و بی چیز و آرزوی رسیدن به او… هيهات، مگر اینکه خیال روی او را در خواب ببینم.

بیت 5: از حسرت قد و قامت چون صنوبر دوست، دل همچون صنوبرم، چون درخت بید، می لرزد.

بیت 6: اگر چه دوست برای ما ارزش و بهایی قائل نیست اما ما یک سر موی او را به دنیا نمی فروشیم.

بیت 7: حال که حافظ مسکین بنده و چاکر دوست است چه می شود اگر که او دلش را از بند غم آزاد کند؟

شرح و تفسیر بیت های‌ غزل‌ حافظ

شرح و تفسیر بیت های‌ غزل‌ حافظ

بیت‌ 1: ای صبا اگر گذرت به مملکت دوست افتد ، یعنی اگر به آنجا رفتی از گیسوی معنبر دوست بوی خوش بیار . خطاب به صبا برای آن است که نشر نفحات با صبا است و تا صبا حرکت نکند بوی گیسوی جانان دماغ ها را معطر نمی کند . [ کشور = اقلیم و مملکت / گیسو = موی بلند است که از تارک سر دو قسمت می شود / معنبر = مأخوذ از عنبر ]

بیت 2: قسم به جان دوست اگر از جانب دوست خبری برایم بیاوری به شکرانۀ آن یا برای شکرانۀ آن جان نثار می کنم . [ به شکرانه = برای شکرانه ]

بیت 3: خطاب به صبا گوید : اگر چنانکه اجازه ورود به حضرت جانان نداشته باشی . از غبار درِ او توتیایی برای چشم بیاور . [ حضرتت = به معنای حول و نزدیک / بار = در اینجا به معنای اجازه / در سه بیت فوق ، خواجه با صبا مکالمه کرده ]

بیت 4: منِ گدا و آرزوی وصلت یار ، خیلی بعید است . زیرا هیچگونه مناسبتی بی ما وجود ندارد . مگر اینکه دیدن خیال روی او را در خواب تمنا کنم زیرا آن چه در رویا دیده شود خیال است و آن هم برای همه کس میسر نیست . [ تمنا = تقاضا / هیهات = خیلی بعید است ]

بیت 5: از حسرت قد و بالای چون صنوبر دوست ، قلب صنوبری من مثل درخت بید لرزان است . یعنی از حسرت قد و بالای موزون جون صنوبر دوست ، دلم چون بید می لرزد . [ صنوبر = درختی است از ردۀ کاج ها و قامت محبوب ها را بدان تشبیه مکنند / دل = در اینجا مراد قلب است / بید = درخت بید / لرزان = در حال لرزیدن ، صفت درخت بید است ]

بیت 6: اگر چه دوست برای ما ارزش و بهایی قائل نیست . اما یک تار موی دوست را به دنیایی نمی فروشیم . یعنی اگر چه دوست ما را به هیچ می فروشد اما ما یک تار موی او را به تمام دنیا نمی دهیم .

بیت 7: چه می شود اگر دلش از بندِ غم فارغ و آزاد گردد . چونکه حافظ مسکین غلام و چاکر تو است . یعنی چون از غلامان وابسته به تو است پس نباید دلش در بند غم باشد . زیرا تو عالی جنابی و غلامانت هم باید مثل تو باشند . حاصل این که غلامان تو باید در بی غمی از غلامان دیگران متمایز باشند .

تصویر حافظ نتیجه فال حافظ:

تصمیم شما باعث سربلندی تان و نیز مایه ی افتخار برای همگان خواهد شد. دنیای مادی و معنوی تان تضمین می شود. شما جز خدمت به خلق به چیز دیگری فکر نمی کنید. دل پاک و مهربانی دارید ولی همیشه از دیگران کلک و حقه بازی دیده اید. غم به دلت راه مده روزگار خوبی در پیش داری. عاقبت موفقیت با شماست.