کتاب

دانلود رایگان کتاب دو قرن سکوت

کتاب دو قرن سکوت نوشته عبدالحسین زرین‌کوب روایت سرگذشت ۲۰۰ ساله ایرانیان پس از سلطه عرب ها در صدر اسلام است که در سال ۱۳۳۰ برای اولین بار منتشر شد

در این کتاب، تاریخ حمله عرب ها به ایران و تسلط بیش از دویست ساله آنها بر این کشور، و سکوت ادبی، هنری و فلسفی ایرانیان پس از ورود اسلام را با ارائه منابع و مراجع به تصویر کشیده است.

چرا دو قرن سکوت؟

این کتاب وقایع سیاسی و اجتماعی ایران در دو سده‌ی نخست پس از سلطه‌ی اعراب، یعنی از دوران ورود اسلام تا تشکیل حکومت طاهریان را به صورت کامل بررسی میکند.

بر خلاف نامی که برای این کتاب انتخاب شده است، این دوران، دورانی حساس، و بسیار پرجوش‌ و خروش همراه با قیام ها و ایستادگی های ایرانی ها در برابر خلفای امویان و عباسیان بوده است. عبدالحسین زرین‌کوب خود نیز معتقد است که سکوت مورد نظر او، نه سکون و خاموشی مردم ایران، بلکه خاموشی خواسته یا ناخواسته زبان فارسی و سکوت محققان درباره حقایق این بازه زمانی است.

گفتار خود استاد این است: چرا نام کتاب را دو قرن سکوت گذاشتم و نه دو قرن آشوب و غوغا؟
-چون در طی این دو قرن زبان ایرانی خاموشی گزیده بود و سخن خویش جز بر زبان شمشیر نمی گفت.

تفکر و اندیشه استاد زرین‌کوب درباره نام کتاب هر چه بود، این عنوان «دو قرن سکوت» موجب مخالفت ها، جبهه گیری ها و خصومت های بسیار در میان مورخان و اندیشمندان شد.

در مصاحبه‌ای که عطا آیتی دو سال قبل از مرگ عبدالحسین زرین‌کوب با او داشت، زرین‌کوب در پاسخ به سؤالِ «کدام یک از آثار خودتان را بیشتر دوست دارید؟» کتاب دو قرن سکوت را نام برد.

چرا باید کتاب دو قرن سکوت را بخواینم؟

کتاب دو قرن سکوت مورد نقد و پژوهش بسیاری از تاریخ نگاران قرار گرفته و یکی از پرحاشیه ترین کتاب های تاریخی ایران است.

کتاب دو قرن سکوت، اثری پر مناقشه با حواشی بسیار بود. کتابی که هنور نیز همچنان نیازمند تحقیق و بررسی است. بی‌شک مطالعه دو قرن سکوت با ما همان می‌کند که هدف اصلی زرین کوب بود. یعنی نگاهی دوباره به تاریخ ایران و حوادث و وقایع آن از آغاز شکل گیری تا زمان حاضر. کتاب ما را وادار می کند که خود دست به تحقیق زده تلاش کنیم تا حقایق را بیابیم و ایران اسلامی مان را بهتر درک کنیم.

نقد استاد مطهری بر کتاب دو قرن سکوت

یکی از منتقدان جدی کتاب «دو قرن سکوت» استاد مرتضی مطهری بود که در کتاب «خدمات متقابل اسلام و ایران»، برخوردهای نژادپرستانه حاکمان اعراب با ایرانیان را منحصر به بنی امیه دانست و به دستاوردهای ادبی و علمی ایرانیان در این دوران که به زبان عربی نوشته شده‌اند، به‌عنوان گواهی بر عدم صحت اظهارات دکتر زرین‌کوب اشاره کرد.
دکتر زرین‌کوب در پاسخ به انتقادات مطهری و سایر مورخان، کتاب «کارنامه اسلام» را در سال ۱۳۴۸ تألیف کرد. منتقدان بعضی از گفته‌های این دو کتاب را مغایر باهم یافته‌اند، و این دو اثر را دو قطب متقابل حیات فکری یک پژوهشگر یافته‌اند که یکی در دوران جوانی و یکی در روزگار میان‌سالی نویسنده تألیف شده‌اند.
همچنین گروهی به عنوان کتاب «دو قرن سکوت» خرده گرفتند. که چرا به دویست سال مبارزات حساس و پرتنش ایرانیان عنوان «سکوت» داده شده است. جواب دکتر زرین‌کوب به این دسته چنین بود که در این دو قرن زبان ایرانی خاموش شده بود و ایرانیان جز به زبان شمشیر سخن نمی‌گفتند، و تنها پس از این دوران و بازگشت عزت‌نفس و غرور ملی به بطن جامعه ایرانی است که ادبیات و فرهنگ از نو آغاز می‌شود و رشد و بالش خیره‌کننده‌ای را که در قرن‌های بعدی جهانیان را خیره می‌کند، آغاز می‌گردد.

اعتراف و جبران اشتباهات

عبدالحسین زرین‌کوب با شهامت تمام در پیشگفتاری که بر چاپ دوم «دو قرن سکوت» نوشت با اعترافی دلیرانه، حق پذیری و پختگی تدریجی خویش را ثابت کرد و برخی از انتقادات ویرایش اول کتاب را ناشی از جوانی و تعصب خود در آن هنگام دانست.

درباره مشکلات حق نشر و سانسور

«دو قرن سکوت» ابتدا به صورت پاورقی در نشریه «مهرگان» ارگان «جامعه لیسانسیه‌های دانشسرای عالی» چاپ شد. سپس در سال ۱۳۳۰ برای نخستین بار به صورت کتاب توسط همان نهاد منتشر شد.

پس از انتشار کتاب «دو قرن سکوت» در زمان پهلوی دوم، به سرعت چاپ اول آن کمیاب شد. دکتر عبدالحسین زرینکوب به تجدید چاپ رضایت نداد تا در فرصت مناسب به تجدید نظر دربارهٔ کتاب بپردازد. زرین‌کوب جوان، پنج سال وقت و انرژی صرف کرد و منابع متعدد را بررسی کرد تا اینکه در اردیبهشت سال ۱۳۳۶ متن گسترش یافته و تجدید نظر شده کتاب از سوی انتشارات امیرکبیر منتشر شد. او در مقدمهٔ ویرایش دوم، برخی از انتقادات ویرایش اول کتاب را ناشی از جوانی و تعصب خود در آن هنگام می‌دانست.

از فروردین سال ۱۳۳۶ متن کتاب «دو قرن سکوت» از چاپ دوم به بعد تغییر نکرد و چاپ‌های بعدی بر پایهٔ همین کتاب انجام شده است. پس از گذشت بیست سال از پیروزی جمهوری اسلامی ایران، کتاب «دو قرن سکوت» مجوز چاپ گرفت و انتشارات سخن، چاپ نهم آن را منتشر کرد. در ابتدای این کتاب نقد مرتضی مطهری بر این کتاب – که بخشی از کتاب «خدمات متقابل ایران و اسلام» است، عیناً آورده شده است که به تحلیل‌های استاد زرین کوب پاسخ داده شده است.

قسمت هایی از کتاب دو قرن سکوت

شک نیست که در هجوم تازیان، بسیاری از کتاب ها و کتابخانه های ایران دستخوش آسیب فنا گشته است. این دعوی را از تاریخ ها می توان حجّت آورد و قرائن بسیار نیز از خارج آن را تأیید می کند. با این همه بعضی از اهل تحقیق در این باب تردید دارند و این تردید چه لازم است؟! برای عرب که جز قرآن هیچ سخن را قدر نمی دانست کتاب هایی که از آن مجوس بود و البته نزد وی دست کم مایهٔ ضلال بود چه فایده داشت که به حفظ آن ها عنایت کند؟ در آیین مسلمانان آن روزگار آشنایی به خط و کتابت بسیار نادر بود و پیداست که چنین قومی تا چه حد می توانست به کتاب و کتابخانه علاقه داشته باشد. تمام قراین و شواهد نشان می دهد که عرب از کتاب هایی نظیر آنچه امروز از ادب پهلوی باقی مانده است فایده ای نمی برده در این صورت جای شک نیست که در آن گونه کتاب ها به دیدهٔ حرمت و تکریم نمی دیده است… نام بسیاری از کتاب های عهد ساسانی در کتاب ها مانده است که نام و نشانی از آن ها باقی نیست… پیداست که محیط مسلمانی برای وجود و بقای چنین کتاب ها مناسب نبوده است و سبب نابودی آن کتاب ها نیز همین است. باری از همهٔ قراین پیداست که در حملهٔ اعراب بسیاری از کتاب های ایرانیان، از میان رفته است…

سیدرضا بازیار

به وب سایت شخصی من خوش آمدید! من سیدرضا بازیار هستم، متولد 1374 شهرستان کازرون. در حال حاضر دانشجوی رشته مهندسی فناوری اطلاعات هستم، مسلط به زبان های: HTML5 - CSS3 - JavaScript در حال یادگیری زبان های PHP و Python هستم و علاقه بسیار زیادی به برنامه نویسی تحت وب ، هوش مصنوعی و زمینه امنیت اطلاعات دارم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *