دیگر

آبیاری قطره‌ای نواری در زراعت برنج چگونه است؟

 آبیاری از مهمترین عملیات داشت در زراعت برنج می باشد. در حال حاضر آبیاری برنج بیشتر به روش غرقابی انجام می شود که موجب مصرف زیاد آب و پایین آمدن راندمان آبیاری می گردد. بررسی پیرامون ارائه راهکارهای مناسب برای استفاده بهینه از آب و بکارگیری روش های آبیاری با راندمان بالا امری ضروری است. در مورد برنج که از آب مصرف زیادی استفاده می کند، این موضوع دارای اهمیتی دو چندان است. تاکنون تحقیقات زیادی در خصوص تغییر روش آبیاری در زراعت برنج برای کم کردن آب مصرفی آن صورت گرفته و در بعضی از موارد نتایج امید بخشی هم بدست آمده است، از آن جمله می توان به آبیاری غرقابی تناوبی ، آبیاری بارانی و آبیاری قطره ای نواری اشاره نمود.

آبیاری قطره ای نواری این قابلیت را دارد که آب مورد نیاز گیاه را با دور کوتاه و با راندمان بالا در اختیار گیاه قرار دهد، در این روش بدون ایجاد رواناب و کاهش نفوذ عمقی، گیاه حداکثر استفاده را از آب آبیاری را می برد. نتایج تحقیقات انجام شده نشان می دهد این روش آبیاری می تواند در تولید برنج نقش موثری ایفا نموده و در کاهش آب مصرفی موثر باشد.

در تحقیقی بر روی ۴۵ رقم برنج در نه منطقه مختلف در مزارع آزمایشی موسسه تحقیقات برنج در کشور فیلیپین نشان دادند، استفاده از روش آبیاری قطره ای با سه نوبت آبیاری در کشت مستقیم بدر در بستر خشک بطور متوسط در مناطق مختلف و در ارقام مورد بررسی عملکردی حدود ۱.۵ تن در هکتار تولید داشته است.

هی و همکاران در تحقیقی آبیاری غرقابی را با چهار تیمار مقدار آب آبیاری با آبیاری قطره ای نواری و پوشش پلاستیکی، عملکرد دانه را طی دو سال مورد بررسی قرار دادند و نتیجه گرفتند عملکرد دانه در آبیاری قطرهای نواری با پوشش پلاستیک از ۳.۳۵ تا ۶.۸۹ تن در هکتار متغیر بوده است که حدود ۶۰.۳۱ تا ۱۹.۳ درصد کمتر از آبیاری غرقابی بود.

مراحل کاشت و داشت برنج در روش آبیاری قطرهای نواری:

نشا برنج

تهیه خزانه جهت تولید نشا برنج:

احداث خزانه جهت کشت برنج و تمام مراحل کاشت و داشت در خزانه مطابق روش معمول انجام می گیرد. رقم مناسب مورد استفاده در این روش آبیاری مشابه رقم مورد استفاده در روش آبیاری غرقابی مرسوم می باشد. مبارزه با علفهای هرز، آفات و بیماریها و همچنین تغذیه گیاه در این مرحله مطابق توصیه های ترویجی می باشد. بدیهی است ضد عفونی بذر با سموم قارچ کش موجود و قبل از آن جدا کردن بذرهای پوک و لاغر با روش معمول آب نمک می تواند در احداث یک خزانه سالم و قوی کمک موثری نماید.

شخم زدن مزرعه برنج

آماده سازی مزرعه و انتقال نشا به مزرعه:

طبق عمليات مرسوم در آبیاری برنج به روش غرقابی، بایستی ابتدا مزرعه مورد نظر را شخم زده و سپس با دیسک کلوخه ها را خرد انمود. پس از آن با دستگاه مرز بند کرتهایی متناسب با شیب زمین، بافت خاک و آبدهی منبع آب در مزرعه ایجاد کرد. قبل از شروع آبیاری بایستی لوله های اصلی سامانه آبیاری قطرهای نواری را در سطح مزرعه نصب نمود، زیرا بعد از آبیاری و با توجه به وزن آنها انجام این کار بسیار دشوار می باشد، کرت های ایجاد شده به صورت غرقابی آبیاری گردیده و پس از آن عملیات گل خرابی با دستگاه تیلر انجام و سپس انتقال نشا انشا کاری) توسط کارگر صورت می گیرد. در صورت وجود دستگاه نشاکار برنج بهتر است که نشاکاری با دستگاه انجام گیرد، زیرا کشت نشا در این روش بصورت ردیفی بوده و شرایط برای قرار گرفتن نوارهای ابیاری قطره ای مناسب تر است.

قبل از کشت نشا کود مورد نیاز گیاه با انجام آزمون خاک تعیین و تمامی کود فسفره و پتاسه و یک سوم کود ازته در سطح مزرعه توزیع گردیده و باقی مانده ازت (۲⁄۳) را در دو نوبت بطور مساوی در اواسط مرحله پنجه زنی و شروع رشد زایشی بصورت سرک توسط مخزن کود در سطح مزرعه توزیع می گردد.

مزرعه برنج موقع شروع آبیاری قطره ای نواری
مزرعه برنج موقع شروع آبیاری قطره ای نواری

آبیاری به روش قطره‌ای نواری:

به منظور بهره وری مناسب سامانه و همچنین توزیع یکنواخت آب در شبکه سامانه آبیاری نیاز است قبل از اجرا، سامانه توسط کارشناسان مربوطه طراحی گردد. پس از انتقال نشاء مزرعه به مدت ۷ تا ۱۰ روز جهت استقرار نشاها غرقاب نگه داشته شود. در مرحله بعد ابتدا مزرعه از حالت غرقاب خارج گردیده و سیستم آبیاری قطرهای نواری مطابق نقشه طراحی نصب می گردد. مناسب ترین فاصله بین نوارهای آبیاری با فاصله قطره چکان های ۳۰ سانتیمتر وابدهی هر متر ۲ لیتر در ساعت، ۶۰ سانتیمتر می باشد در این حالت توزیع آب بین دو نوار بطور یکنواخت انجام می گردد. در این روش دور آبیاری حداکثر دو روز یک بار و مدت زمان آبیاری طبق نظر کارشناسان بر اساس نیاز آبی گیاه برنج برای هر منطقه توصیه می گردد. ذکر این نکته ضروری می باشد که دیگر اجزای سامانه شامل ایستگاه کنترل مرکزی، فیلترها و مخزن کود در طرح پیش بینی گردیده تا در حین کار مشکلی ایجاد نشود.

علف های هرز مزرعه برنج

مبارزه با علف‌های هرز:

یکی از دلایل غرقاب نگه داشتن مزارع در زراعت برنج جلوگیری از رویش و رشد علفهای هرز می باشد. در روش های آبیاری که سطح مزرعه غرقاب نمی باشد علفهای هرز به راحتی رشد می کنند. جهت مبارزه شمیایی در ابتدای مرحله رشد پنج روز پس از نشاکاری بایستی ۵ لیتر علف کش ماچیتی در هکتار مصرف و در صورتی که در مراحل رشدی بعد جمعیت علف های هرز قابل ملاحظه باشد جهت مبارزه از علف کش های اردرام و پروپانيل قبل از مرحله پنجه زنی استفاده گردد.

برداشت برنج

نتیجه گیری:

نتایج تحقیق انجام شده طی دو سال زراعی برای مقایسه دو روش آبیاری قطره ای نواری و غرقابی نشان می دهد که در روش آبیاری قطره ای نواری در طی یک فصل رشد بطور متوسط ۷۳۶۶ متر مکعب در هکتار و در روش غرقابی ۲۰۶۸۸ متر مکعب در هکتار آب مصرف شده است.

این مقدار کاهش با احتساب ۱۵۲۱ متر مکعب آب مورد نیاز جهت عملیات آماده سازی زمین و ۱۱۰۰ متر مکعب آب جهت غرقاب نگه داشتن کرتها در ابتدای فصل رشد می باشد. متوسط عملکرد در روش آبیاری غرقابی (شاهد) برابر ۵۱۳۰ کیلو گرم در هکتار و در روش آبیاری قطره ای نواری ۴۰۲۰ کیلو گرم در هکتار برای رقم قصرالدشتی بوده است.

براین اساس مقدار تولید دانه به ازای یک متر مکعب آب مصرفی در روش آبیاری قطره ای نواری ۰.۴۲۰ کیلو گرم و در روش آبیاری اغرقابی ۰.۱۸۰ کیلو گرم می باشد که بیش از دو برابر افزایش در شاخص بهره وری آب را نشان میدهد.

نتایج این تحقیق همچنین نشان داد که رشد رویشی و در نتیجه أن ارتفاع بوته های برنج در روش آبیاری قطره ای نواری نسبت به روش آبیاری غرقابی کاهش یافته که این امر موجب کاهش خسارات ناشی از خوابیدگی بوته ها گردیده است.

روش آبیاری قطره ای نواری مصرف آب آبیاری برنج را ۶۴ درصد نسبت به روش آبیاری غرقابی کاهش و بیش از دو برابر شاخص بهره وری آب را نسبت به آبیاری غرقابی افزایش داده است.

نویسنده: سیدابراهیم دهقانیان

سیدرضا بازیار

به وب سایت شخصی من خوش آمدید! من سیدرضا بازیار هستم، متولد 1374 شهرستان کازرون. در حال حاضر دانشجوی رشته مهندسی فناوری اطلاعات هستم، مسلط به زبان های: HTML5 - CSS3 - JavaScript در حال یادگیری زبان های PHP و Python هستم و علاقه بسیار زیادی به برنامه نویسی تحت وب ، هوش مصنوعی و زمینه امنیت اطلاعات دارم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *